Bushcraft in de herfst

De herfst is begonnen…

Bushcrafters..niets is zo mooi als de herfst! Een beetje regen moeten we als buitenmensen kunnen tolereren, maar wat een pracht en praal van de natuur.
Bomen komen te voorschijn met bont gekleurde bladeren, vruchtjes aan de bomen. Paddestoelen schieten uit de grond, met de herfst komen de mooiste soorten. Hier en daar hangen rijpe bramen.
Vogels doen zich te goed aan zaden en bessen. Zij maken zich klaar voor de winter. Ook de zoogdieren zijn druk in de weer en willen ook een deel van het natuurlijke snoepgoed.

Hoe kan het toch dat die bladeren verkleuren van groen naar geel, oranje en rood. Om te beginnen stoppen bladverliezende bomen met het opnemen van water via de wortelen. In de bladeren zitten een aantal belangrijke stoffen voor de boom, deze worden met een proces genaamd recuperatie uit het blad gehaald. De bont gekleurde pigmenten bevinden zich reeds in de bladeren, maar het bladgroen wordt afgebroken en dan krijgen de andere pigmenten de kans om gezien te worden. Vervolgens worden de bladeren losgelaten om uitdroging te voorkomen, aangezien groene bladeren veel vocht vereisen. Onder loofbomen zijn er ook een aantal die niet zijn bladeren verliezen; de hulst, steeneik en laurierkers. Bij de naaldbomen is de lariks de enige boom die zijn naalden verliest, de rest heet niet voor niets “evergreens”.

Oktober is typisch de maand waarbij de eik zijn vruchten verliest. Zwijnen, eekhoorns, hertensoorten, gaaien en bosmuizen zijn dol op deze traktatie. Maar ook insecten zijn dol op de eikels (ook wel aker genoemd)…zoals de eikelboorder, die zijn larven laat groeien in een ideale kraamkamer.

Alhoewel de eikel veel tannine (looizuur) bevat, wat giftig is voor de mens, kunnen we deze wel geschikt maken voor consumptie. De tannine kan op 2 manieren onschadelijk gemaakt worden; weken en verhitten.

Een leuk feitje is hoe groter de kroon, des te meer tannine een eikel bevat. Gebruik alleen de bruine eikels.

Pak een emmer water en vul deze met de eikels. De eikels met eikelboorders blijven drijven, de goede zinken naar de bodem. Bewaar de eikels die blijven drijven.
Eikelboorder larven (zonder pootjes) zijn prima te eten na een kort avontuur in de koekepan. Vol met proteïne. Door deze eikels in een zeef op een groot bord te leggen voor 24 uur zullen een aantal larven uit de eikels kruipen op zoek naar warme vochtige grond.

Voor het verwerken van de andere eikels moeten we de harde schil verwijderen. De noot kun je fijnmalen in een vijzel of malen in een foodprocessor, onderweg met een afgestompte tak in een mok.

Weken – Met fijnmalen en weken in een katoenzak kunnen we de eikel verwerken tot bruikbaar meel. Het weken van eikelgruis is een langdurig proces waarbij het weekwater veelvuldig moet worden vervangen. Dit tot dat het gruis geen melkachtige substantie meer afgeeft. Goed laten drogen. Hierna is het net als bloem te gebruiken voor bijvoorbeeld een bannock of voor het indikken van de soep.

Verhitten – Verhitten van eikelgruis geeft een goed alternatief voor koffie, in een potje branden tot het gruis donkerbruin tot net aan zwart ziet. Het bekende “eikeltjes koffie” recept. 1-2 theelepeltjes voor een bakkie, kokend water er op en 10 minuten laten trekken. Het gruis zakt naar de bodem, voorzichtig drinken (zeven kan ook).

Proost, uw warme bak in een regenachtige tijd.

Rody Klop